भेनेजुएला, १२ फागुन । अमेरिकी आक्रमणपछि अमेरिकी नियन्त्रणमा रहनुभएका भेनेजुयलाका पूर्वराष्ट्रपति निकोलस मदुरोलाई तत्काल रिहागर्न विदेशमन्त्री यभान गिल पिन्टोले सोमबार माग गर्नुभएको छ । जेनेभामा संयुक्त राष्ट्र मानवअधिकार परिषद्लाई सम्बोधनगर्दै गिलले भेनेजुएलाका तत्कालिन संवैधानिक राष्ट्रपति निकोलस मदुरो मोरोस र उहाँकी पत्नी सिलिया फ्लोरेसलाई संयुक्त राज्य अमेरिका सरकारले तत्काल रिहागर्न माग गर्नुभएको हो । सन् २०१३ को मार्चदेखि भेनेजुएलामा निरंकुश शासन गरेका र करिब दुई महिनाअघि अमेरिकी सेनाले कब्जा गरेका मदुरो आफ्नी पत्नीसहित अमेरिकी हिरासतमा रहनुभएको छ । अमेरिकी सुरक्षा दस्ताको कारवाहीपछि अपदस्त ६३ वर्षीय मदुरोले लागूऔषध ओसारपसारमा आफू दोषी नभएको र युद्धबन्दी भएको दावी गर्नुभएको छ । भेनेजुएलाका विदेशमन्त्रीले संयुक्त राष्ट्रसङ्घीय मानवअधिकार परिषद्मा भन्नुभयो–सन् २०२६ जनवरी ३ पछि भेनेजुयला एक चरम गम्भीरताको मोडमा परिणत भएको छ । गिलले हाम्रो देशविरुद्ध गैरकानूनी सैन्य कारवाहीका कारण १०० भन्दा बढीको मृत्यु भएको छ भने मदुरो र उहाँकी पत्नीलाई स्वेच्छाचारी रुपमा हिरासतमा राखिएको छ भन्नुभयो ।
उहाँले हाम्रो देश र आणविक शक्ति सम्पन्न संयुक्त राज्य अमेरिकाबीचको गहन प्राविधिक र सैन्य असमानताका बाबजुद् कराकसमाथिको आक्रमण, र त्यसपछि भेनेजुयलाका राष्ट्रपतिको नियन्त्रणका बाबजुद हामीले त्यस देशसँग हाम्रो मतभेद सुल्झाउन कूटनीतिक च्यानल खोल्ने निर्णय गरेका छौं भन्नुभयो । उहाँले अधीनताबाट नभई राज्यहरुको सार्वभौम समानता र डरको माध्यमबाट नभई विश्वासका साथ एकमात्र सभ्य तथा न्यायिक मार्ग राष्ट्रहरुबीच संवाद हो भन्नुभयो । गिलले भेनेजुएलाले राज्यहरुको कानूनी समानतामा आधारित अन्तर्राष्ट्रिय सहकार्यको आवश्यकतामा जोड दिइरहेको बताउनुभयो । भेनेजुएलाका उच्च कूटनीतिज्ञले आफ्नो देशले ‘विगतका घाउहरु स्वीकारगर्ने, क्षमा गर्ने र मेलमिलापको प्रक्रियामा कामगर्ने’ कुरामा जोड दिनुभयो । भेनेजुयलाको विधायिकाले गत बिहीबार सर्वसम्मतिले ऐतिहासिक आममाफी कानून पारित गर्यो र अन्तरिम नेता डेल्सी रोड्रिगेजले यसलाई ‘अधिक लोकतान्त्रिक, निष्पक्ष, स्वतन्त्र भेनेजुएला’ को दिशामा एक अग्रगामी कदमको रुपमा वर्णन गर्दै यो पारित भएकोमा प्रशंसा गर्नुभएको छ ।
विपक्षी नेताहरुले नयाँ कानूनको आलोचना गरेका छन्, जसमा मदुरोका राजनीतिक विपक्षीहरुलाई लक्षित गर्न अधिकारीहरुले पहिले प्रयोग गरेका केही अपराधहरुको लागि कानूनलाई केही खुकुलो पारेको देखिन्छ । विदेशी अभिनेताहरुद्वारा भेनेजुएलाको सार्वभौमिकताको बिरुद्ध सशस्त्र वा बलपूर्वक गरिएको कारवाहीपछि यो कानून स्पष्ट रुपमा मुद्धा चलाइएकाहरुका लागि ‘प्रोत्साहन गर्न’ वा ‘सुविधा प्रदान गर्न’ का लागि ल्याइएको हो, तर एक स्वतन्त्र देशका लागि यो लागूगर्नु सम्भव छैन ।
सन् २०१८ देखि मदुरोको उपराष्ट्रपति रहेका रोड्रिगेजले अमेरिकाबाट भेनेजुएला फर्कने आशामा रहेकी विपक्षी नेतृ तथा नोबेल शान्ति पुरस्कार विजेता मारिया कोरिना मचाडोतर्फ संकेतगर्दै कानूनले ‘आतंकवाद’ सम्बन्धी गतिविधिहरुमा दोषी ठहरिएका सुरक्षा बलका सदस्यहरुलाई पनि समावेश गर्दैन भन्नुभयो । आममाफीको कानून करिब तीन दशकभन्दा बढीदेखि घरमै नजरबन्दमा राखिएका वा विभिन्न हिरासतमा राखिएका ११ हजार राजनीतिक बन्दीहरुका लागि लागू हुनेछ । रासस, एएफपी
